У музыцы на рускай, украінскай і беларускай мовах выкарыстоўваюцца італьянскія назвы нот. У шведскай мове выкарыстоўваецца літарная сістэма.
Дзве сістэмы — тыя ж ноты
| Італьянская сістэма найменняў | Літарная сістэма (па-шведску) |
|---|---|
| да | c |
| рэ | d |
| мі | e |
| фа | f |
| соль | g |
| ля | a |
| сі | b (раней па-шведску — h) |
Вось як яны ўзніклі:
- Сістэма до-рэ-мі узнікла ў XI стагоддзі, калі манах Гвіда д’Арэца надаў кожнаму тону гамы склад з лацінскага гімна («Ut queant laxis»). Ут пазней стаў до.
- Літары a–g паходзяць з сярэднявечнай нямецкай царкоўнай музыкі. У Скандынавіі доўгі час існавала адрозненне сі-дыез = «b» і сі = «h»; сёння гэта часта спрашчаецца да «bess» і «b» (за выключэннем акадэмічных колаў).
Блытаніна з b/h
Калі шведскі харавы дырыжор просіць тэнараў узяць «b», рускі саксафаніст чуе «сі-бемоль». Але калі ён крычыць «аш-мінор», швед думае «b-moll». Простае правіла для запамінання:
b = сі
bess = сі-бемоль
Практычныя парады, калі мы музіцыруем разам
- Практыкуйце гамы ў падвойным парадку: c-d-e… / do-re-mi ўверх… уніз…
- Рабіце нататкі: Разкладзіце два рады картак з нотамі на пюпітры.
- Гаварыце пра знакі і танальнасці: «Fiss» па-шведску — гэта фа-дыез; G-dur — гэта соль мажор.
Культурныя кур’ёзы
- Паслухайце, як Джулі Эндрус спявае «Do-Re-Mi» — выдатная ілюстрацыя сальмізацыі.
- Іаган Себасцьян Бах закадзіраваў сваё прозвішча ў нотах: па-шведску «B-A-C-H», па-беларуску «сі – ля – до – сі-бемоль».
